Początki grodziska w Raktė czy też Raktuvė archeolodzy wiążą z dwoma okresami. W tym pierwszym okresie (na podstawie wczesnych znalezisk, m.in. szpili kościanej i ceramiki kreskowej) miejsce to było zamieszkane przez ludzi już w późnej epoce brązu i wczesnej epoce kamienia (1000 - 1 r. p.n.e.). W tym okresie na terenie grodziska mieściła się osada hodowców bydła. Drugi okres (ceramika toczona, kamienna płyta odlewnicza) - X wiek, 1000 - 1289 r. n.e. W tym okresie na grodzisku mieszkali Zemgalowie. Wtedy właśnie na wzgórzu zamkowym wzniesiono zamek. Obiekt pełnił funkcję obronną, równolegle kwitły rzemiosło i inna wytwórczość. Źródła historyczne po raz pierwszy wspominają o grodzisku i zamku w 1198 roku (pod nazwą Racken lub Rackette). Data ta jest uważana za rok założenia miasta Żagory.
Grodzisko znajduje się na zachodnich obrzeżach miasta Żagory, na prawym brzegu rzeczułki Szweta. Grodzisko ma około 95 m długości i 43 m szerokości, majdan czworokątny, podłużny, wysokość zboczy wynosi 6-7 m. Wzgórze zamkowe dotkliwie ucierpiało na skutek pochówków dokonywanych tu od połowy XIX wieku oraz zbudowania w centrum majdanu drewnianej kaplicy.
Odkryto cały szereg znalezisk archeologicznych, z których najbardziej imponującym jest kamienna forma do odlewania ozdób z cyny (jedna z zaledwie 11 na Litwie), która na gładkiej stronie ma charakterystyczne wgłębienie w kształcie rozety, a także rowek, którym ściekał metal. Kolejnym rzadkim znaleziskiem jest płytka kościana z wydrapanymi okręgami i wtłoczonymi wgłębieniami. Nie wiadomo, czy takie płytki znaleziono gdziekolwiek indziej!!! Z dostępnych informacji wynika, że jest to również jedyne miejsce, w którym znaleziono szpilę kościaną z płaską główką i łukiem skrętnym. Najbardziej niezwykłą spuścizną przodków są trzy rodzaje ceramiki: lepiona ręcznie kreskowa, o gładkiej powierzchni i toczona (ceramika kreskowa pojawiła się w regionie bałtyckim w II tysiącleciu p.n.e.; ceramika lepiona ręcznie o gładkiej powierzchni jest datowana na wczesną i środkową epokę żelaza; fragmenty ceramiki toczonej z grubymi domieszkami pochodzą z X-XIII wieku).
Opinie